Trước khi bán khống cổ phiếu, bạn cần phải đọc bài viết này!

Dù thị trường giảm giá, nhà đầu tư vẫn thu được lợi từ bán khống. Vậy bán khống cổ phiếu là gì? Cùng Anfin đọc bài viết sau để tìm hiểu nhé!


Bán khống cổ phiếu trong tài chính là gì?

Bán khống cổ phiếu (Short selling) là cách thức đầu tư hưởng lợi nhuận từ thị trường giá cổ phiếu tụt giảm. Đây là hành vi bán cổ phiếu vào thời điểm thực hiện giao dịch mà người bán không sở hữu nó.

bán khống cổ phiếu là gì

Hiểu một cách đơn giản, người bán khống cổ phiếu sẽ mượn một lượng chứng khoán từ các nhà môi giới đầu tư và bán trong trường hợp dự đoán giá sẽ giảm. Sau đó, họ mua lại với giá thấp hơn trong tương lai và hưởng lợi từ khoảng chênh lệch giữa giá bán và mua.

Giả sử, bạn mượn 10 cổ phiếu của công ty A. Sau đó bạn bán chúng trên thị trường chứng khoán với giá 50 USD/cổ phần, nhận về 500 USD.

Nếu giá cổ phiếu giảm còn 45 USD/cổ phần, bạn sẽ dùng 500 USD của mình mua lại 10 cổ phiếu trước đó với giá chỉ còn 450 USD. Vậy, chỉ qua việc bán khống bạn đã thu được lợi nhuận 50 USD.

Tuy nhiên, nếu giả cổ phiếu trên thị trường tăng lên đến 55 USD/cổ phần, bạn sẽ phải bỏ ra 550 USD mua lại 10 cổ phiếu đó. Điều này đồng nghĩa với việc bạn chịu lỗ 50 USD.

Xem thêm: Cổ phiếu là gì? Nhược điểm và ưu điểm của cổ phiếu

Cách bán khống cổ phiếu

Bởi tính rủi ro khá cao, người bán khống phải có tài sản thế chấp như tài khoản ký quỹ, tiền mặt hoặc vốn cổ phần trong tài khoản ký quỹ. Theo quy định của mỗi công ty chứng khoán, nhà đầu tư phải giữ ít nhất 25% vốn chủ sở hữu trong tài khoản để làm tài sản thế chấp cho cho khoản vay ký gửi đó.

Người bán khống phải trả lãi suất cho khoản cổ phiếu đã vay, đồng thời đảm bảo duy trì các yêu cầu về ký quỹ trong suốt quá trình nắm giữ số cổ phiếu đó.

Khi thị trường giá cổ phiếu giảm, người bán khống sẽ đóng vai trò là người mua. Họ mua lại cổ phiếu đã bán trước đó với giá thấp hơn, sau đó trả lại khoản vay cho công ty chứng khoán.

Cách giao dịch bán khống trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán cơ sở

Mặc dù đây là một hình thức đầu tư khá phổ biến, nhưng ở thị trường chứng khoán cơ sở Việt Nam chưa cho phép hoạt động giao dịch bán khống.

Một vài nhà đầu tư lách luật bằng cách giao dịch cá nhân hay còn gọi bán nhờ cổ phiếu trên tài khoản của người khác. Họ thực hiện vay mượn dựa trên tài khoản cá nhân của các nhà đầu tư.

Có thể thấy, phương pháp này rất phức tạp nên chưa được áp dụng rộng rãi trên thị trường.

cách bán khống cổ phiếu

Qua bài viết sau, Anfin sẽ giới thiệu về tổng quan thị trường chứng khoán Việt Nam, các khái niệm và cách thức thị trường hoạt động.

Thị trường chứng khoán phái sinh

Để thực hiện giao dịch bán khống trên thị trường chứng khoán phái sinh, chúng ta cần lưu ý những điều như sau:

  • Đầu tiên, hoạt động kinh doanh bán khống trên thị trường chứng khoán phái sinh dựa vào phần giá chênh lệch của bán và mua.
  • Thứ hai, các nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu ở thị trường chứng khoán cơ sở và bán khống cổ phiếu ở thị trường chứng khoán phái sinh.
  • Thứ ba, để đưa ra những phân tích xác đáng, nhà đầu tư phải dựa vào mức chênh lệch và biến động của đồ thị VFVN30.
  • Thứ 4, các nhà đầu tư chỉ được bán khống khi thị trường chung quá giá trị dựa vào nhiều phương pháp khác nhau như P/B, P/E, hoặc so sánh với thị trường chứng khoán quốc tế.

Nhà đầu tư bán khống cổ phiếu khi nào?

Để bán khống cổ phiếu, nhà đầu tư phải đáp ứng các tiêu chí sau:

  • Có đủ tài sản nhằm đảm bảo thế chấp.
  • Lãi suất/ thời hạn/ gia hạn vay.
  • Tài sản thế chấp sẽ được xử lý nếu nhà đầu tư không hoàn trả chứng khoán đã vay trước đó.
  • Khi phát sinh tranh chấp phải có các phương thức giải quyết kịp thời, nhanh chóng.
  • Phải có các phương pháp nghiên cứu, dự đoán thị trường tương lai. Chẳng hạn qua các dấu hiệu như thị trường tăng nhanh với 90% cổ phiếu trên sàn tăng 100-200% hay trong thời gian ngắn, giá cổ phiếu tăng một cách nhanh chóng.
  • Dự đoán xu hướng thị trường và các ngành có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai.
  • Có thông tin nội bộ về kết quả kinh doanh hoặc tin tức tiêu cực của công ty trước khi truyền thông thông tin.

Rủi ro khó tránh khi bán khống cổ phiếu

Dù rằng đây là một hình thức đầu tư mang lại nguồn lợi rất hấp dẫn, nhưng kéo theo đó là những rủi ro to lớn khó tránh khỏi. Bởi thế phương pháp này chỉ phù hợp với các nhà đầu tư tương đối lớn.

rủi ro trong bán khống cổ phiếu

Khi bắt đầu thực hiện bán khống chứng khoán, các nhà đầu tư nên cân nhắc thật kỹ. Ví dụ, một số rủi ro điển hình trong bán khống đáng kể như:

Rủi ro từ thị trường cổ phiếu: Giao dịch thường có mức lãi suất giới hạn khi giá cổ phiếu đi về 0. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng lỗ trong giao dịch bán khống lại không có giới hạn. Khi giá chứng khoán tăng, đi ngược với kỳ vọng thì mức lỗ sẽ rất khó kiểm soát.

Rủi ro pháp lý: Trong một số thị trường, để tránh gây hoảng loạn và áp lực cho người bán, các rủi ro pháp lý sẽ phát sinh nhằm cấm các hoạt động bán khống. Do đó, nhà đầu tư sẽ có thể bị phạt hoặc cấm bán khống cổ phiếu trên thị trường.

“Kén” nhà đầu tư: Giao dịch này chỉ phù hợp với các nhà đầu tư nhạy bén với sự biến động của thị trường, đủ kiến thức và kinh nghiệm để có thể dự đoán được trước các rủi ro. Ngoài ra, nếu hoạt động bán khống chứng khoán không được quản lý chặt chẽ sẽ rất dễ gây ra hiện tượng thao túng cổ phiếu, gây tổn thất cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Cần liên tục lường trước sự giảm giá của cổ phiếu: Thị trường không biến động một chiều và theo xu hướng dài hạn. Thế nên nếu trong lịch sử thị trường di chuyển theo xu hướng tăng, chúng ta phải lường trước sự giảm giá của cổ phiếu.

Tóm lại

Bán khống là hình thức đầu tư mang lại lợi nhuận hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, nếu bạn không đủ kinh nghiệm kiểm soát quá trình này thì sẽ dễ dàng phát sinh rủi ro khó lường.

Để có thể thành công trong việc bán khống cổ phiếu, hãy tìm hiểu và cân nhắc thị trường thật kỹ nhé!